Bevrijd

"5 mei 1945 hoorden we 's avonds om 20.00 uur dat we waren bevrijd. De familie Benner, die een pianohandel had, woonde naast ons. Henk Benner ging voorop met een grote vlag door de straat, wij liepen er allemaal achteraan. De vreugde was van korte duur, omdat we schoten in de buurt hoorden. Toen vlogen we allemaal naar huis toe, wat er precies gebeurd is hebben we nooit gehoord.

De volgende dag was het volop feest op de De Ruijterweg, een zee van vlaggen. Ik zat bij Ben achterop de fiets. Hij had wél al een fiets, terwijl ik mijn eerste fiets pas na de oorlog kocht van mijn zelf verdiende geld. We fietsten de hele weg af. 's Avonds werden er half op de stoep, half op de rijweg, plankieren gelegd en gingen we dansen.
Canadezen kwamen langs in tanks en stopten voor ons huis. Ik kreeg één sigaret die ik aan mijn vader heb gegeven. Ik heb zelf nooit gerookt.

Ook herinner ik mij nog goed dat twee dagen na de bevrijding de schietpartij op de Dam plaatsvond. Duitsers die nog niet waren vertrokken schoten hun pistolen leeg vanuit de Grote Club. Er zijn toen veel doden en gewonden gevallen.

Wat mij ook nog goed bijstaat is dat er meisjes werden kaalgeschoren die iets met een Duitser hadden gehad. Er was een meisje uit mijn klas bij: Annie Visser. Midden op de trambaan liep ze, en in een optocht liep iedereen om haar heen.

Op de bank vierden we de eerste weken na de bevrijding tussen de middag ook feest, we gingen boven in de kantine dansen. Daar stond een piano en we dansten op 'Don't fence me in', met de mannelijke bankmedewerkers.

In mijn gedachten ging het toch tamelijk vlug dat alles normaal werd na de oorlog. Wel bleef het voedsel nog een tijd op de bon. Die bonnen moest je geloof ik bij het postkantoor halen en daarmee kon je in de winkels eten halen. Je had dikwijls geen keus, je kreeg bijvoorbeeld een ons leverworst of een pond vlees."

Uit: Het verhaal van mijn leven - Truus Hagedorn-van den Berg (1926-2015)

Zenderen 1

Het was op een maandagmiddag in januari 1945 dat mijn toen dertienjarige vader Olav door zijn moeder naar de haven van Amsterdam werd gebracht. Lopend vanuit de Oosterparkbuurt, want een fiets was er niet. Die kwam pas na de oorlog.
Met nog een aantal andere, min of meer vreemde, kinderen uit de Bonifatiusparochie beklom Olav de vrachtboot. In het ruim zaten de kinderen naast elkaar op de grond in het halfdonker. De boot voer af over de Zuiderzee, en geen van de kinderen wist waar naartoe. Gesproken werd er niet, Olav kende niemand en de meeste kinderen zaten apathisch voor zich uit te staren.
Olav had alleen een pakje brood bij zich, verder niets. De twee sneetjes oorlogsbrood waren snel op. De rest van de reis, die tot woensdagavond duurde, was er geen eten of drinken. Veel kinderen kregen diarree en moesten op een emmertje achter een gordijn hun behoefte doen.

Het was pikdonker toen de boot in Zwolle aankwam. Er was een bordje pap, en een aantal kinderen werd hier overgedragen aan gezinnen die een kind opnamen. Voor Olav was er nog geen gezin.
Na een nacht op een vloer voorzien van stro, ergens in de hal van een gebouw, ging de reis verder over land. Met paard en wagen.
Goor was het volgende station, na een nieuwe dagreis. Weer donker, weer families die de kinderen kregen toegewezen. Hier was een aardige agent, die Olav graag wilde opnemen in zijn gezin. Zijn chrístelijke gezin, en aangezien Olav katholiek was werd dit niet toegestaan.

Een nieuwe nacht, een nieuwe dag. Zonder schone kleren, met weinig eten en geen idee wat hen stond te wachten werd de reis voortgezet tot aan Hertme. Hetzelfde ritueel, en toen waren er nog maar drie of vier kinderen over. Olav was een van hen.
Een paar kilometer verder lag Zenderen. Het was inmiddels zaterdagavond toen de laatste kinderen hier arriveerden. Het gezin dat Olav uiteindelijk meenam was een beetje teleurgesteld, omdat ze liever een meisje hadden gehad. Maar de jongste dochter ontfermde zich liefdevol over hem.
Wordt vervolgd.