De kleine dingen

Vader had er graag een half uur van tevoren willen zijn, ik dacht eerder aan een kwartier. 

Vader bleek gelijk te hebben. Toen we aankwamen bij de kerstviering in de activiteitenruimte zat het al stampvol. Erger nog: het muzikale trio, bestaande uit een bassist, een gitarist en een zangeres, was al volop bezig met het spelen van kerstliedjes. Voor straf werden vader en ik uit elkaar gehaald en in verschillende rijen op een stoel geplant. 

Ik zat naast een bewoonster van wie ik niet goed kon vaststellen of dat wat ze tegen me zei ook hout sneed, maar we hadden het wel gezellig met elkaar.

Ik stortte me in de kerstviering, die opgedeeld was in drie thema's. 

We begonnen met kerst als midwinterviering. Het huis had een socialistische achtergrond en de geestelijk verzorger was er voor alle gezindten, dus ook voor de ongelovigen. 

Na het zingen van O Sole Mio zong een van de bewoners vrolijk verder. Ze kwam immers uit Indonesië, en kende de tekst dus van buiten. Dat deze in het Italiaans was deed er even niet toe.

Het tweede thema bracht het verhaal van Het Kind. Wonderbaarlijk genoeg werden de liederen hier uit volle borst meegezongen, of men nu rood was of niet. Iedereen kende ze van de lagere school, de kerk of de kerstplaat thuis.

Toen kwam de verbondenheid, thema nummer drie. Er werden vijf kaarsen aangestoken, voor vijf groepen mensen aan wie gedacht werd deze kerst. 

De eenzamen. De zieken. De kinderen die in oorlog leven. De mantelzorgers. De armen.

Wat sloot daar mooier op aan dan het lied van Saskia en Serge, Het zijn de kleine dingen die het doen ? 

Zus M. was opeens dicht bij me. In 1973 schreef zij deze ene zin in mijn poëziealbum. Ze plakte er, behalve een paar piepkleine fotootjes en uitgeknipte illustraties, een echt dubbeltje bij.

In mijn ogen een enorme schat.

Mijn buurvrouw was inmiddels druk in gesprek gewikkeld met de zoon van een andere bewoonster die in de rij achter ons zat. Waarschijnlijk hadden ze elkaar nog nooit gezien, maar de man speelde het toneelstukje aardig mee. Bij het weggaan gaf hij haar een klinkende kus op haar oude wangen.

Ik wens iedereen een mooie kerst.  

Met kleine dingen, in grote verbondenheid.

Driekoningen

Mijn ouders trouwden in de donkere decembermaand van 1955.

Vlak daarvoor kochten zij voor hun uitzet een kerststal bij de religieuze beelden- en boekhandel Boon aan de De Ruijterweg in Amsterdam.

Een stal met een rieten dak en een geschilderd panorama als achterwand. Twintig beeldjes, van hoogwaardig rubber. Of eenentwintig als je het kribje meerekende.

Mijn ouders kregen vier kinderen, en elk jaar was het voor ons weer een feest om de beeldjes uit het vloeipapier te mogen wikkelen. 
De kameel was zo groot dat dit pakje geen spanning opleverde, maar wie had het kindje Jezus?

Vandaag is het Driekoningen. De dag dat volgens de overlevering de drie wijzen uit het Oosten bij de stal in Bethlehem arriveerden.

De dag dat moeder vroeger een boon in een van de schaaltjes Saroma-pudding verstopte. Wie hem hád kreeg een kroon van goudkarton, met elastiekjes die in je oorschelpen sneden.

Jaren later deed ik hetzelfde met mijn kinderen, waarbij de boon werd vervangen door een pastaschelpje en de beloning bestond uit het kiezen van de maaltijd van de volgende dag.

De kerststal is al een aantal jaar in mijn bezit. Elke decembermaand voel ik dezelfde opwinding als ik de doos openmaak en vol verwachting een voor een de beeldjes uitpak. De zwarte koning Caspar is nog steeds mijn favoriet.

Zojuist heb ik de drie koningen naar de stal gebracht. De pudding laten we maar zitten vanavond.

Pats

Ik pakte een theeglas uit de kast, het was eerste kerstdag. Ik koos voor een glas met een kerstrode onderkant dat van de vader van mijn kinderen was geweest. Na zijn overlijden hadden we de glazen, die mijn dochter met hem bij Xenos had gekocht, meegenomen uit zijn woning. We gebruikten ze dagelijks.

Ik realiseerde mij dat ik hem exact twee jaar geleden voor het laatst had gezien. We vierden kerst met een bont samengesteld gezelschap, twee dagen na de uitvaart van moeder.
Twee weken erna vertrok hij naar Senegal.

Ik schonk de thee in het glas. Onmiddellijk brak het met een enorme knal, verticaal in twee puntgave stukken. De kokendhete thee stroomde over het aanrecht, maar raakte me niet.

Pats. We vergeten niemand mee te nemen naar het nieuwe jaar.

Afronden

We ronden het jaar af. Sluiten de kerstgids, waarbij -inmiddels ook traditie- weer iets heel erg mis gaat én ook weer wordt hersteld, kiezen een eindejaarsgeschenk, borrelen met alle freelancers die voor ons schrijven, illustreren, fotograferen. Hebben nog een kerstontbijt in het vooruitzicht, maar wisselen de mappen alvast om en maken plannen voor de toekomst.
 

Ik vul, net bijgekomen van het surprisemaken, de kerstdagen in. Ben blij dat we straks het laatste feest, waar ik altijd al een hekel aan had, in anonimiteit kunnen vieren.

Ik kijk terug op een levensveranderend jaar. Met diep verdriet, maar ook grote dankbaarheid zoveel liefde te hebben ontvangen van en kunnen geven aan de mensen die er nu niet meer zijn.
Niets zal meer hetzelfde zijn, nooit meer. Maar ik zal hun stemmen blijven horen, hun gezichten blijven zien. Hun verhalen blijven vertellen.


Met deze bagage ga ik het nieuwe jaar in en ga ik het leven vieren, ook als de feestdagen voorbij zijn.